Hamilelikte ne tür uyku sorunları olur?

Yapılan çalışmalar, hamilelerin, tüm gebelik sürecinde kişisel farklılıklar olmakla birlikte genel olarak yüzde 13 ile yüzde 60’ında uyku bozukluğunun ortaya çıktığını göstermiştir. Özellikle son 3 ayda uyku bozukluğu sıklığı yüzde 66 ile yüzde 97 gibi çok yüksek oranda bildirilmektedir. Hamilelikte uyku bozuklularının en önemli nedeni, ilk üç ayda ortaya çıkan hormonal değişiklikler ile buna eklenen ikinci ve üçüncü 3 aylarda bebeğin rahim içinde büyümesi sonucu ortaya çıkan fiziksel rahatsızlıktır.
İlk üç ayda, hormonal değişikliklere paralel olarak uyku yapısı değişir ve bunun sonucu olarak gündüz yorgunluk ve uykululuk gelişir. Progesteron seviyesinin artmasına paralel olarak, gündüz uyku isteği ve uykululuk ortaya çıkar. İdrara çıkma ihtiyacının artması nedeniyle gece uykusu sık sık kesintiye uğrar. Gece içinde derin NREM uykusu azalır, gece içi uyanıklık sayısı artar. Bulantı, sabah erken uyanmaya yol açabilir. İlk üç ayda, kadınlar hem gece hem de gündüz daha çok uyuma eğilimindedir.
İkinci üç ayda, progesteron seviyesi artmaya devam etmesine rağmen, artış ilk üç aydaki hızında değildir. Uyku ilk üç aya göre iyileşme gösterir. Bebeğin büyüklüğü, mesane sınırlarının üstüne çıkar ve bu nedenle gece idrar ihtiyacı azalır. Bu dönemde horlama ortaya çıkabilir ve uykuda nefes durması ile seyreden uyku apnesi ile birliktelik gösterebilir. Tansiyon yüksekliği olan veya gebeliğe bağlı tansiyon yüksekliği gelişen hamilelerde (preeklampsi hastalığı), bu durum gerek anne ve gerekse bebek için risk teşkil edebilir. Bu dönemde de derin NREM uykusu azalmış ve gece içi uyanıklık süresi artmıştır.
Üçüncü üç ayda progesteron seviyesi en üst düzeydedir. Bu dönemde uyku, bacak krampları, mide yanması, burun tıkanıklığı ve idrar yapma isteği ile sık sık kesintiye uğrar. Gündüz uyku isteği ve uykululuk artar, gün içi yorgunluk hissi vardır.

İstenilen pozisyonda uyuyamama uykuya dalma ve sürdürmeyi güçleştirir. Derin NREM uyku süresi azalmaya devam eder. Son üç ay, özelikle Huzursuz Bacaklar Sendromu ortaya çıkması açısından önem taşır. Hamilelerin yüzde 15 –25’inde görülür. Geceleri, yatağa yatınca ortaya çıkan, hareket etme veya yataktan kalkıp yürüme ihtiyacı doğuran, ayak veya bacaklarda rahatsız edici bir duyum ile şekillenen bu hastalık hem uyuya dalmayı engeller hem de uyku sırasında da ortaya çıkarak uykuyu sürdürmeyi bozar.