Panik bozuklukta uyku nasıl etkilenir?

Panik bozukluğun temel özellikleri tekrarlayan beklenmedik panik geçirme atakları ve devamında en az bir ay süreyle duyulan başka bir panik atak yaşama endişesi, panik atağın olası etkileri ve sonuçları hakkında kaygı duyma ya da ataklarla ilişkili anlamlı bir davranış biçimi geliştirmedir. Panik atağın olmazsa olmaz özelliği, gerçek bir tehlike olmadan ortaya çıkan yoğun korkuya birçok zihinsel ya da fiziksel belirtilerin eşlik etmesidir. Atak ani başlar ve çok yakında bir tehlike ya da kötü bir şey olacakmış hissi ve acil kaçma isteği ortaya çıkar. Panik atağın oluşturduğu sıkıntı, yaygın sıkıntıdan kesintili, aralıklı ve daha şiddetli oluşuyla ayırt edilir.
Panik bozukluğu olan hastaların çoğunda en az bir gece olan, uykuyla ilişkili panik atak öyküsü vardır. Hastaların en az üçte birinde, daha çok NREM uykusunda ortaya çıkan tekrarlayan panik atakları vardır. Gece, uykuyla ilişkili panik atak belirtileri, gündüz görülen panik atak belirtileri ile benzerdir.

Hastalar aniden ve büyük bir korku hissiyle uyandıklarını belirtirler. Bu sırada nefes darlığı, çarpıntı, boğulma hissi, göğüste rahatsızlık, üşüme ya da sıcak basması tarif ederler. Genellikle gece panik ataklar öncesinde bir rüya tariflenmez. Çoğunlukla, ataktan sonra, hasta uykuya dönmekten korku duyar, bu da uykusuzluğu daha da kötüleştirebilir.
Uykusuzluk, panik bozukluk hastalarında sık görülen bir yakınmadır. Panik bozukluğu olan hastaların üçte birinde uykuya başlama ya da sürdürmede sorun vardır. Tipik bir panik atakta aşağıdaki belirtilerden en az dördü birlikte bulunur.
• Çarpıntı, kalp atımlarını duyumsama ya da kalp hızında artma
• Terleme
• Sarsılma ya da titreme
• Nefes darlığı ya da boğuluyor gibi olma
• Soluğun kesilmesi
• Göğüs ağrısı ya da sıkıntısı
• Bulantı ya da karın ağrısı
• Baş dönmesi, sersemlik, düşecekmiş ya da bayılacakmış gibi hissetmek
• Gerçek dışılık duyguları veya benliğinden ayrılmış olma hissi
• Kontrolü kaybetme ya da çıldırma korkusu
• Ölüm korkusu
• Uyuşma ya da karıncalanma duyumları
• Ürperme ya da sıcak basması
Atak ani başlayıp dakikalar içinde en yüksek düzeyine ulaşır ve buna ayrı bir yoğun korku ya da rahatsızlık hissi eşlik eder.
Panik atak, uyku apne sendromunda görülen nefes durması ile uyanmalar ile benzerlik gösterir. Uyku apne sendromundaki ani uyanmalar çok kısa sürelidir (saniyeler) ve panik atakta görülen belirtiler eşlik etmez. Uykuda ortaya çıkan reflü bazen soluk alamama ve panik hissiyle ani uyanma ataklarına yol açabilir. Bu hastalıklar birbirinden ayırt edilmeli ve gerekirse uyku tetkiki yapılmalıdır. Zira tedavileri tamamıyla farklıdır.