Uyku ile ilişkili sara hastalığı var mıdır?

Bazı sara hastalıkları sıklıkla veya sadece uykuda ortaya çıkarken, bazı sara hastalıklarının tanısı da gece uyku EEG özelliklerine göre konulur.
Uyku genel olarak sara nöbetlerini kolaylaştıran bir süreçtir. Bazı sara tipleri ise sadece ya da baskın olarak uykuda ortaya çıkma özelliği gösterir. Bunlar:

  1. Nokturnal frontal lop epilepsisi
  2. Çocukluk çağının iyi huylu epilepsileri
  3. Juvenil miyoklonik epilepsi
  4. Uyanırken ortaya çıkan büyük nöbetler
    Temporal lop epilepsisinin bir alt grubu (Lennox –Gastaut sendromunun bileşeni) olarak tonik nöbetler
  5. Landau–Kleffner sendromu,
    Bunlardan nokturnal frontal lop epilepsisi, özelikle ve sadece gece uykusu sırasında ortaya çıkar. Dört farklı tipi bilinmektedir.
    (1) Uyurgezerlik veya gece terörü gibi başka uyku hastalıklarını taklit eden sara nöbeti
    (2) Uykuda kasılma ve sıçramalar ile seyreden büyük sara nöbeti
    (3) Tekrarlayan otomatik davranışlar ile seyreden sara nöbeti
    (4) Şaşkın bakma şeklindeki sara nöbeti
    Nokturnal frontal lop epilepsisinin farklı tipleri uykunun içyapısını etkileyip ciddi uyku bölünmelerine yol açarak düşük uyku kalitesi, gündüz yorgunluğu ve uykululuğa da sebep olabilir. Hareketler bazen o kadar şiddetli olabilir ki sert bir cisme çarpma nedeniyle yaralanmalar olabilir. Hastaların üçte birinden yarısına kadarı ara sıra gündüz de, gecekilerden farklı tipte de olabilen, ataklar geçirirler. Stres, uykusuzluk, uyku–uyanıklık ritmindeki düzensizlikler, diğer uyku hastalıkları ve uyarıcı ilaç veya uyku yapısını etkileyen diğer ilaç kullanımı uykuda sara nöbetine yatkınlığa neden olur. Nokturnal frontal lob epilepsisinin başlangıcı genellikle 10 ile 16 yaş arasındadır. Bazı vakalarda ailede de gece sara nöbeti geçirme hikâyesi vardır. Bu hastalarda, uyku hastalıklarından, uykuda yürüme, uykuda konuşma da sık görülür ve bazen sara nöbeti ile karışır. Ayırımı için gece uyku tetkiki yapılmalıdır. Bu hastalıkta, sara nöbetlerinin çoğu, NREM uykusunda ortaya çıkar. Hastaların üçte biri sara tedavisine tam yanıt vermeyebilir. Uykunun herhangi bir nedenle bozulması veya kesintiye uğraması sara nöbetlerini tetikler. Özellikle sara tedavisine rağmen nöbetlerin kontrol altına alınamaması durumunda, hasta, uyku hastalıkları açısından sorgulanmalı gerekirse uyku tetkiki yapılmalıdır. Uyku apne sendromu uykuyla ilişkili sara nöbetlerini alevlendirip tedavilerini zorlaştırdığı bilinen en sık uyku hastalığıdır. Uyku apne sendromunda, kan oksijen düzeyinin azalması beynin sara nöbeti oluşturmasına neden olur. Bunun yanı sıra apneler sonucu ortaya çıkan uykuda yüzeyselleşme ve uyanmaya eğilim gibi uykunun içyapısındaki değişiklikler de sara nöbetlerini tetikler. Bu nedenle özellikle uykuda sara nöbeti olan hastalarda, uyku ve uyku hastalıklarının sorgulanması gerek sara nöbetlerinin kontrolü ve gerekse de sara nöbetlerinin diğer uyku hastalıklarından ayırımında büyük önem arz eder.