Uyku Tıbbı Nedir?

Uyku tıbbı kısmen yeni bir tıp dalıdır. Uyku  tıbbı  uzmanlığı kavramı 20. yüzyılın ikinci yarısında Amerika Birleşik Devletleri’nde ve Avrupa’da ortaya çıkmıştır. Amerika Birleşik Devletleri’nde Uyku Tıbbı Uzmanlığı 20 yılı aşkın süredir mevcuttur. Avrupa Uyku Araştırmaları Derneği (European Sleep Research Society) ise Avrupa Birliği komisyonu ile birlikte yürüttüğü çalışmalar sonucunda 2006 yılında Uyku Tıbbı Uzmanlığını önermiştir. Uyku tıbbı uzmanlık dalına ilişkin eğitimin içeriği belirlenmiş ve uygulamaya konmuştur. Bu program Almanya başta olmak üzere Fransa, İtalya, İngiltere, İsviçre gibi birçok Avrupa ülkesinde yıllardır uygulanmaktadır. Portekiz’de çok yeni olarak ayrı bir tıp dalı olarak kabul edilmiştir. Bunun yanı sıra Avustralya’da uyku tıbbı bağımsız bir tıp dalı olarak tanımlanmış ve uygulanmaktadır.
Uyku Tıbbı, temel anlamı ile uyku ve uykuda ortaya çıkan hastalıklar ile ilgilenen tıp dalıdır. Uykuyla ilişkili hastalıklar, uykunun yapısında bozukluğa neden olarak gece ya da gündüz belirtilerine yol açar. Uyku hastalıkları, kronik yani uzun süreli hastalıklar olduğu için ve uykuda ortaya çıktığı için hastalar belirtileri genellikle fark etmez ya da normal durumlar olarak değerlendirir.

Uyku hastalıkları genel olarak toplumda sık görülen hastalıklardır. Bunun yanı sıra kronik hastalıkların seyrinde de sık karşılaşılan hastalıklardır. Uyku hastalıkları tüm organ ve sistemlerinin işleyişinde bozulmalara neden olarak insan yaşamını tehdit eden kronik hastalıkların oluşmasına yol açar. Uyku hastalıkları kalp damar sistemi, akciğer, böbrek ve endokrin fonksiyonları etkiler. Aynı zamanda, bireyin yaşam kalitesini ve becerisini olumsuz etkileyen bilişsel ve davranışsal bozukluklara neden olur. Uyku hastalıkları tıbbi sorunların yanı sıra, ekonomik kayıplar, iş kayıpları, evlilik sorunları, yaşam kalitesinde azalma, trafik ve iş kazaları gibi toplumsal sorunların gelişmesinde rol oynar. Uyku Tıbbı Uzmanı, bu konuda bilimsel standartlara uygun eğitim almış, uyku hastalıklarının tanı ve tedavisini yapabilme yeterlilik ve becerisine sahip, tıp doktorudur. Ülkemizde, Türk Uyku Tıbbı Derneği, kurulduğu 1992 yılından beri, uyku hastalıklarının gerek toplum gerekse hekimler tarafından anlaşılması ve öğrenilmesi konusunda çalışmaktır. Avrupa Uyku Araştırmaları Derneği ile ortak olarak, Avrupa Birliği müktesebatına uygun Uyku Tıbbı Uzmanlığı Sertifikasyon Programının teorik ve pratik eğitimi verilmekte, bu alanda hekimlerin uzmanlaşması sağlanmaktadır.